Không phải hành vi bộc phát nào của trẻ đặc biệt cũng xuất phát từ ác ý nhưng chỉ một khoảnh khắc thiếu giám sát có thể để lại hậu quả đáng tiếc.
Những ngày qua, vụ việc một bé gái bị bé trai bất ngờ xô ngã từ cầu trượt xuống nền đất tại khu vui chơi chung cư ở Hà Nội khiến nhiều phụ huynh không khỏi lo lắng.
Sau tai nạn, bé gái được gia đình đưa tới bệnh viện kiểm tra. Hiện sức khỏe của trẻ đã ổn định, song vẫn cần nằm viện để theo dõi chấn thương vùng hốc mắt.
Người đưa bé trai tới khu vui chơi sau đó cho biết trẻ là trường hợp đặc biệt, có vấn đề về tâm lý và chưa biết nói.
Sự việc không chỉ gợi nỗi bất an về an toàn của trẻ nhỏ tại các khu vui chơi tập thể mà còn đặt ra vấn đề nhạy cảm hơn trong cách người lớn nhìn nhận và ứng xử khi trẻ có khó khăn về phát triển hoặc rối loạn phổ tự kỷ gây ra những hành vi ngoài ý muốn.
Thấu hiểu không có nghĩa là bỏ qua hậu quả
Trao đổi với phóng viên Dân trí, ThS Hoàng Quốc Lân, chuyên gia tâm lý lâm sàng, cho rằng đây là một sự cố đáng tiếc mà không gia đình nào mong muốn.
Theo chuyên gia, việc gia đình bé gái đau lòng, lo lắng là phản ứng hoàn toàn tự nhiên. Không chỉ cha mẹ nạn nhân, nhiều người chứng kiến hoặc xem lại đoạn video cũng có thể cảm thấy bất an và thương xót cho trẻ.
Tuy nhiên, chuyên gia cho rằng nếu bé trai gây ra hành vi trong vụ việc thực sự là trẻ có rối loạn phổ tự kỷ hoặc có khó khăn về phát triển, cộng đồng cũng cần có thêm sự hiểu biết để nhìn nhận vấn đề một cách bình tĩnh.
“Nhiều trẻ tự kỷ gặp khó khăn trong việc kiểm soát hành vi, cảm xúc và các cơn xung động. Trẻ có thể hành động bộc phát, thiếu khả năng dự đoán hậu quả hoặc chưa nhận thức đầy đủ mức độ nguy hiểm của hành động trong lúc vui chơi”, ThS Lân phân tích.
Trong thực hành lâm sàng, ThS Lân từng chứng kiến không ít tình huống tương tự. Có trẻ đột ngột đẩy bạn, chạy băng qua đường, leo trèo ở vị trí nguy hiểm hoặc có những hành vi bộc phát khiến chính trẻ và người xung quanh gặp rủi ro.
Những hành vi này thường không xuất phát từ ác ý. Trong nhiều trường hợp, đó là biểu hiện của những khó khăn trong phát triển thần kinh, khả năng tự kiểm soát, điều chỉnh cảm xúc và nhận thức tình huống còn hạn chế.
Dù vậy, ThS Lân nhấn mạnh, việc thấu hiểu đặc điểm phát triển của trẻ không đồng nghĩa với việc bỏ qua hậu quả của hành vi.
“Điều quan trọng là chúng ta không nên chuyển từ việc bảo vệ một đứa trẻ sang công kích một đứa trẻ khác. Thay vì chỉ tranh cãi ai đúng, ai sai, đây nên là cơ hội để cộng đồng nhìn nhận rõ hơn về đặc điểm của trẻ có khó khăn phát triển, trách nhiệm giám sát của người lớn và sự cần thiết của một môi trường vui chơi an toàn”, chuyên gia nói.
Trẻ đặc biệt càng cần được giám sát sát sao khi vui chơi
Theo ThS Lân, ở các khu vui chơi tập thể, trẻ nhỏ thường chạy nhảy, leo trèo, tranh lượt hoặc va chạm với nhau. Với trẻ ở lứa tuổi mầm non, khả năng kiểm soát hành vi và nhận biết nguy hiểm còn hạn chế. Với trẻ có rối loạn phát triển hoặc khó khăn tâm lý, nguy cơ xuất hiện hành vi bộc phát có thể cao hơn.
Vì vậy, người lớn cần theo sát trẻ, đặc biệt tại các khu vực có nguy cơ té ngã, va chạm như cầu trượt, xích đu, khu leo trèo hoặc nơi đông trẻ cùng vui chơi.
Trong trường hợp trẻ có khó khăn về phát triển, người chăm sóc càng cần chủ động quan sát, hỗ trợ và can thiệp sớm khi trẻ có dấu hiệu mất kiểm soát, kích động hoặc có hành vi có thể gây nguy hiểm cho bản thân và người khác.
Theo chuyên gia, sau một sự cố đáng tiếc, việc cần làm trước tiên là hỗ trợ trẻ bị thương, theo dõi sát tình trạng sức khỏe. Người lớn cũng cần nhìn nhận sự việc bình tĩnh, tránh quy chụp hoặc tạo thêm sự kỳ thị đối với trẻ có rối loạn phát triển.
Việc công kích một đứa trẻ không giúp giải quyết vấn đề, thậm chí có thể khiến các gia đình có con đặc biệt thêm áp lực, e ngại đưa trẻ hòa nhập cộng đồng.
“Một vụ việc đáng tiếc nên trở thành bài học để phòng ngừa những sự cố tương tự trong tương lai thay vì trở thành lý do để tạo ra sự kỳ thị đối với trẻ tự kỷ hay sự đối đầu giữa các gia đình. Trẻ em cần được bảo vệ và điều đó chỉ thực sự xảy ra khi người lớn có đủ bình tĩnh, hiểu biết và trách nhiệm”, ThS Lân chia sẻ.
Theo chuyên gia, điều cần hướng tới sau vụ việc không phải là trách móc một chiều mà là tìm cách để không có thêm đứa trẻ nào bị tổn thương. Mọi trẻ em, dù phát triển điển hình hay có khó khăn đặc biệt, đều cần được vui chơi trong môi trường an toàn, có sự giám sát phù hợp và sự đồng hành có trách nhiệm từ người lớn.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/chuyen-gia-noi-gi-ve-vu-be-gai-bi-xo-nga-tu-cau-truot-20260609181840210.htm
